Czy wiesz, że kolor stolca może świadczyć o różnych stanach chorobowych? Jego barwa nie tylko odzwierciedla Twoją aktualną dietę ale również funkcjonowanie układu pokarmowego i ewentualne problemy zdrowotne. Identyfikacja koloru pozwala zawęzić krąg poszukiwań w poznaniu potencjalnych przyczyny zaburzeń żołądkowo- jelitowych. Dzięki temu nie wydajesz pieniędzy na drogą i niejednokrotnie nic nie wnoszącą diagnostykę. Dowiedz się, co oznaczają różne kolory stolca i w jakich sytuacjach należy skonsultować się z lekarzem.
Spis Treści
1. Prawidłowy kolor stolca
Jasno- lub ciemnobrązowy stolec to oznaka zdrowia. Barwa ta wynika z obecności bilirubiny – substancji powstającej podczas rozpadu czerwonych krwinek, która jest przekształcana w sterkobilinę, która nadaje stolcowi brązowy odcień.
2. Zielony kolor stolec – o czym może świadczyć?
Zielonkawe zabarwienie kału może być wynikiem spożycia pokarmów, które zawierają zielony barwnik o nazwie chlorofil. Należą do nich na przykład zielone warzywa liściaste. Dlatego jeżeli Twój stolec jest uformowany, a wcześniej spożywałeś zielone warzywa to z pewnością nie masz czym się przejmować. Kiedy jednak wypróżnienia są biegunkowe z jednocześnie występującym zielonym zabarwieniem, może to świadczyć o aktywnej infekcji jelitowej. Wtedy najczęściej w stolcu pojawia się krew i/lub śluz.
W jakich sytuacjach mamy do czynienia z zielonymi stolcami?
👉Spożycie dużej ilości zielonych warzyw takich jak: szpinak, jarmuż
👉Infekcje jelitowe spowodowane między innymi C. difficile
3. Czarny stolec – objaw poważnej choroby?
Czarne wypróżnienie nie zawsze musi świadczyć o patologii w przewodzie pokarmowym. Najczęstszą przyczyną jego ciemnego zabarwienia są zaparcia. Dodatkowo, jeśli przyjmujesz preparaty żelaza również możesz zaobserwować wystąpienie czarnego stolca. Sytuacja z pewnością powinna Cię zaniepokoić, jeśli nie przyjmujesz żadnych leków ani suplementów diety, a kolor stolca jest smolisty. Może to wskazywać na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego spowodowane np: wrzodami żołądka czy krwawieniem z przełyku.
Możliwe przyczyny czarnego stolca:
👉Suplementacja żelaza lub spożycie produktów bogatych w barwniki na przykład buraki
👉Leki zawierające bizmut (np. na zgagę)
👉 Zaparcia
👉Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (wrzody żołądka, krwawienie z przełyku)
4. Czerwony stolec – czy zawsze oznacza patologię?
Widok czerwonego stolca może wywoływać panikę, jednak nie zawsze jego kolor powinien być powodem do niepokoju. Jego czerwone zabarwienie bardzo często jest wynikiem spożycia produktów zawierających barwniki obecne na przykład w: burakach żurawinie, soku pomidorowym czy jagodach. Kiedy Twój rytm wypróżnień jest prawidłowy, nie dokucza Ci ból brzucha i nie widzisz świeżej krwi w stolcu możesz zbagatelizować te odchylenie w jego barwie. Jeżeli jednak, któryś z wymienionych powyżej objawów zauważyłeś u siebie warto poddać się dodatkowej diagnostyce. W takich sytuacjach czerwony kolor stolca może świadczyć o krwawieniu z dolnego odcinka przewodu pokarmowego.
Możliwe przyczyny czerwonego zabarwienia stolca:
👉 Spożycie czerwonych produktów (buraki, jagody, czerwone barwniki)
👉Hemoroidy,
👉Szczelina odbytu
👉Choroba zapalna jelit – wrzodziejące zapalenie jelita grubego
👉 Uchyłki w jelicie
Niepokojące objawy, które powinny Cię skłonić do wizyty u lekarza i wykonania kolonoskopii
- Krew w stolcu
- Bóle brzucha
- Nagła zmiana rytmu wypróżnień
5. Żółty stolec – problemy z trawieniem tłuszczów?
Żółtawe zabarwienie stolca jest stosunkowo częstym objawem, który może wystąpić w przypadku diety bogato tłuszczowej. Żółty kolor jest związany z barwnikiem bilirubiną, która jest obecna w emulgującej tłuszcz żółci. Brak pęcherzyka żółciowego, powoduje stały wyrzut żółci do jelita i może być przyczyną jasnych wypróżnień. Podobna sytuacja występuje na przykład w niedoborze enzymów trzustkowych, które są odpowiedzialne za trawienie tłuszczów. Wtedy również możemy obserwować stolce o żółtym zabarwieniu. Ostatnia możliwa przyczyna to infekcja pasożytem Giardia lamblia. Jego obecność w jelicie skutkuje zaburzeniami trawienia tłuszczów i występowaniem żółtych biegunkowych wypróżnień.
Kiedy możesz się spodziewać żółtego zabarwienia stolca?
👉 Dieta bogata w tłuszcze (np ketogeniczna)
👉 Usunięcie pęcherzyka żółciowego
👉 Niedobór enzymów trzustkowych w wyniku przewlekłego zapalenia trzustki oraz w przebiegu mukowiscydozy
👉 Zaburzeniach wchłaniania – celiakii
👉 Infekcja Giardia Lamblia
Niepokojące objawy, które powinny Cię skłonić do wizyty u lekarza i wykonania dodatkowej diagnostyki
- Tłusty stolec trudny do spłukania
- Pływający na powierzchni wody, połyskliwy (z kropelkami tłuszczu)
- Ma bardzo nieprzyjemny zapach
6. Biały lub szary (gliniasty) stolec – problem z wątrobą?
Żółć w jelitach nadaje stolcowi jego zwykły brązowy kolor. Jeśli kolor Twojego kału przybiera blade, białe, szare lub gliniaste zabarwienie, może to świadczyć o niedoborze żółci w stolcu. Kiedy możemy mieć do czynienia z odbarwieniem stolca? Najczęściej ma to miejsce w sytuacji zablokowania przewodów żółciowych (wyprowadzających żółć z wątroby do jelita) przez kamienie żółciowe. Podobnie w chorobach wątroby i trzustki również możemy obserwować zmianę koloru stolca z brązowego na biało-szarawy.
Biały stolec- możliwe przyczyny jego odbarwienia?
👉 Kamica pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych
👉 Choroby wątroby
👉 Choroby trzustki
Niepokojące objawy, które powinny Cię skłonić do wizyty u lekarza i wykonania dodatkowej diagnostyki
Powodem do niepokoju może być sytuacja, w której stolec jest jasny, a skóra i oczy stają się zażółcone
Podsumowanie – kiedy zgłosić się do lekarza?
Zmiana koloru wypróżnień nie zawsze musi oznaczać chorobę. Może być wynikiem aktualnej diety i/lub przyjmowanych leków oraz suplementów diety. Kiedy widzisz niepokojące zmiany w zabarwieniu stolca koniecznie zaobserwuj czy nieprawidłowy kolor utrzymuje się przez dłuższy czas. Dodatkowo zwróć uwagę czy zmianie barwy towarzyszy zmiana konsystencji wypróżnień w postaci luźnych, nieuformowanych stolców lub twardych zbitych kawałków trudnych w defekacji. Ważne jest zaobserwowanie obecności domieszek w stolcu takich jak: niestrawione resztki pokarmowe, obecność śluzu lub świeżej krwi. Wszystkie te obserwacje pomogą w identyfikacji potencjalnych przyczyn dolegliwości żołądkowo-jelitowych i bardziej precyzyjnie wyznaczyć dalsze postępowanie diagnostyczne.